JERZY EDWARD STAŃCZYK
W czwartek 29 stycznia 2026 r. obiegła środowisko policyjne smutna wiadomość – zmarł były Komendant Główny Policji nadinsp. w stanie spoczynku Jerzy Edward Stańczyk. W lipcu br. skończyłby 90 lat. Jego pogrzeb odbył się dziś – 12 lutego br.
Jerzy Stańczyk urodził się 11 lipca 1936 r. w Warszawie. W wieku 22 lat ukończył studia na Wydziale Inżynieryjno-Ekonomicznym Transportu Drogowego Politechniki Szczecińskiej. W czasie studiów dał się poznać jako zapalony sportowiec, był zawodnikiem reprezentacji AZS Szczecin w piłce siatkowej i tenisie stołowym. Kilkukrotnie zdobywał tytuł akademickiego mistrza Szczecina w tej ostatniej dyscyplinie. Zamiłowanie do sportu widoczne było także w okresie, gdy kierował polską Policją. Występował wówczas w reprezentacji kadry kierowniczej w piłce nożnej z okazji Święta Policji.
Po studiach krótko pracował w Narodowym Banku Polskim, by 1 listopada 1958 r. wstąpić do Milicji Obywatelskiej. Służbę rozpoczął na stanowisku wywiadowcy w Komisariacie Portowym Komendy Miejskiej MO w Szczecinie, a następnie w Laboratorium Kryminalistyki Komendy Wojewódzkiej MO w Szczecinie. Po ukończeniu Szkoły Oficerskiej MO w Szczytnie trafił do Wydziału do walki z Przestępczością Gospodarczą KW MO w Szczecinie. Był także Komendantem Powiatowym MO w Świnoujściu i Zastępcą Komendanta MO Miasta Szczecina.
W 1966 r. został Zastępcą Komendanta Wojewódzkiego MO w Kielcach. Na Ziemi Świętokrzyskiej służył do 1984 r., gdzie awansował do stopnia pułkownika. W latach 1972 – 1984 był radnym Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach. Tutaj także widać było jego zamiłowanie do sportu. Działał w klubie pionu gwardyjskiego „Błękitni” Kielce, którego z czasem został prezesem. W 1984 r. wrócił do Szczecina na stanowisko Zastępcy Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych (taką nazwę nosiły wówczas komendy wojewódzkie). W grudniu 1989 r. zasłynął pokojowym rozwiązaniem buntów więźniów w Zakładach Karnych w Goleniowie i Nowogardzie, gdzie sam w mundurze, jako szef szczecińskich milicjantów wszedł do zabarykadowanych pawilonów okupowanych przez osadzonych, aby negocjować zakończenie protestów. Wcześniej doszło tam do starć ze Służbą Więzienną.
Po przekształceniu MO w Policję został pierwszym Komendantem Wojewódzkim Policji w Szczecinie. Województwo szczecińskie było pierwszym w kraju, gdzie przeprowadzono informatyzację wszystkich jednostek Policji. Uruchomiono tam program, który na bieżąco informował o zaistniałych przestępstwach, zatrzymanych, aresztowanych i poszukiwanych.
1 marca 1994 r. Jerzy Stańczyk objął stanowisko Komendanta Stołecznego Policji. W Warszawie zaczął także informatyzację jednostki. 11 listopada 1994 r. został nadinspektorem Policji. Cztery miesiące później kierował już całą polską Policją. Udało mu się wtedy zażegnać spór z NSZZ Policjantów. Po przekazaniu dodatkowej kwoty z rezerwy budżetowej na uposażenia policjantów Krajowa Komisja Wykonawcza NSZZP zawiesiła bezterminowo akcję protestacyjną.
Nadinsp. Jerzy Stańczyk był Komendantem Głównym Policji od 7 marca 1995 r. do 3 stycznia 1997 r. Za jego kadencji zaczęto obchodzić Święto Policji, którego data została wyznaczona na 24 lipca – rocznicę powołania Policji Państwowej w 1919 r. Generał Stańczyk zdecydował również o ustanowieniu Księgi Pamięci, która funkcjonuje do tej pory. Wpisywani są do niej funkcjonariusze, którzy ponieśli śmierć na służbie. Za jego czasów w KGP odsłonięto Obelisk „Poległym Policjantom – Rzeczpospolita Polska”, gdzie do dziś odbywają się najważniejsze policyjne uroczystości. Po zakończeniu służby jako Komendant Główny Policji został oficerem łącznikowym Policji w Niemczech. W 1998 r. przeszedł na policyjną emeryturę, ale do 2002 r. kontynuował służbę dyplomatyczną w Berlinie.
Jerzy Stańczyk był czynnym myśliwym i zawodnikiem brydża sportowego.
Został odznaczony m.in.: Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski z Gwiazdą, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Tekst: Paweł Ostaszewski / Wydział Edukacji Historycznej Gabinet KGP
Zdjęcia: autor i policja.pl (w mundurze)
Wszystkie zdjęcia w galerii autor wykonał podczas Gali Dziesięciolecia Stowarzyszenia Generałów Policji Rzeczypospolitej Polskiej w 2014 r. oraz podczas Walnych Zebrań Stowarzyszenia Generałów Policji RP
