Z kart historiiHistoria i Tradycja

W czwartek 12 lutego 2026 r. w Centralnej Bibliotece Wojskowej w Warszawie odbyła się inauguracja obchodów 100. rocznicy rajdu lotniczego do Tokio i z powrotem. Komendę Główną Policji reprezentował podinsp. Marcin Lasota naczelnik Wydziału Edukacji Historycznej Gabinetu Komendanta Głównego Policji.

Wśród deportowanych w 1940 i 1941 r. w głąb sowieckiego imperium obok rodzin osadników wojskowych, leśników, urzędników państwowych znaleźli się także najbliżsi funkcjonariuszy Policji Państwowej. Pierwsza masowa wywózka na Sybir miała miejsce 10 lutego 1940 r. Perfidia komunistycznych oprawców polegała też na tym, że zrozpaczonym rodzinom tłumaczono, iż jadą na spotkanie z ojcami, mężami, braćmi, synami…

Jak wspominaliśmy we wcześniejszych artykułach na temat witraży w Komendzie Głównej Policji Państwowej oraz na temat 95-lecia powstania Muzeum Policji Państwowej, jednostka znajdowała się w budynku przy ulicy Nowy Świat 67, potocznie zwanym Domem Interesów „Mniejszym” Andrzeja Zamoyskiego. Wobec rosnących potrzeb Komendy Głównej Policji Państwowej gmach został w latach 1928 – 1930 przebudowany i nadbudowany.

„Z okazji Świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku przesyłam całemu Korpusowi Policji Państwowej Serdeczne Życzenia”. Tymi słowami Komendant Główny Policji Państwowej gen. bryg. Józef Kordian Zamorski zwrócił się do swoich podkomendnych w rozkazie nr 663 z dnia 18 grudnia, oraz na łamach gazety policyjnej „Na posterunku”, w nr 52. 1935 r.

„W gmachu głównej Komendy policji przy ul. Nowy Świat 67 otworzono wczoraj pierwsze w Polsce muzeum policyjne, muzeum zbrodni, gwałtu i występku, a równocześnie muzeum ładu, spokoju i walki z przestępczością”. Taką relację można znaleźć w Expressie Porannym w numerze 351. z dnia 19 grudnia 1930 r.

„Nie na cmentarzysku tedy złożą go cichem i opuszczonem, lecz w środowisku życia, rozgwarze ulicy, tam spoczną prochy jego. A duch jego promienny w żołnierzu polskim”

„Kto jesteś ty – nie wiem. Gdzie dom twój rodzinny – nie wiem, kto twoi rodzice – nie wiem i wiedzieć nie chcę i wiedzieć nie będę aż do dnia sądnego. Wielkość twoja w tem, żeś nieznany”

7 października 1943 roku w sowieckim łagrze umiera jeden z najbardziej znanych amantów przedwojennego kina Eugeniusz Bodo. W filmie sensacyjnym „Bezimienni bohaterowie” wcielił się postać komisarza Policji Państwowej Szczerbica.

W okresie międzywojennym, przy realizacji różnych projektów budowlanych na zlecenie instytucji państwowych, zatrudniani byli nierzadko znani, polscy architekci i artyści. Takim przykładem były witraże, które zdobiły Salę Honorową w Komendzie Głównej Policji Państwowej. Niniejszy tekst inicjuje cykl artykułów poświęconych historii Komendy Głównej Policji Państwowej, miejsca i budynku.

Uroczyście otwarty i poświęcony 2 września 2000 r. trzeci cmentarz ofiar zbrodni katyńskiej jest największą policyjną nekropolią na świecie. Spoczywa na nim około 6 tysięcy funkcjonariuszy Policji Państwowej i Policji Województwa Śląskiego. Nie wybrali tego lasu dobrowolnie, jako miejsca ostatniego spoczynku. Wszyscy zostali zamordowani strzałem w tył głowy.