SPOTKANIE W KUNCEWICZÓWCE - KOBIETY W ROLI GŁÓWNEJ
W sobotę 21 lutego 2026 r. w kazimierskiej Kuncewiczówce królowała Policja i to w jej piękniejszej wersji – kobiecej. Przeszłość spotkała się z teraźniejszością i w jednym miejscu można było podziwiać wystawę, poświęconą służbie kobiet oraz uczestniczyć w promocji albumu pt. „Kobiety w kryminalistyce”, przygotowanego przez Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji.
Okazji było zresztą więcej, gdyż ubiegły rok obchodzony był w Policji nie tylko pod znakiem setnego jubileuszu służby kobiet, ale także siedemdziesięciolecia pisma „Problemy kryminalistyki”, wydawanego przez CLKP.
Wystawa „Dziewczyny, co sukienki na mundury zamieniły” powstała dzięki pomysłowi podinsp. w st. spocz. Krystynie Sobańskiej-Stępień. Prezentowana jest w Domu Kuncewiczów w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą od 4 lutego 2026 r. Można ją podziwiać do 2 marca br. Na początku lutego przy okazji ekspozycji odbyły się w Domu Kuncewiczów spotkania – wykłady o przedwojennej Policji Państwowej dla młodzieży z klas o profilu mundurowym.
Wystawa prezentowana jest w Pokoju Witolda i, nieco przypadkiem, stała się ostatnim akcentem Jubileuszowego Roku Kobiet w Policji, który zaczął się 26 lutego ub.r. w Senacie RP, a zakończy się 25 lutego br.
Krystyna Sobańska-Stępień to osobna instytucja w szeroko pojętym środowisku mundurowym. Policyjna emerytka, mimo przebytej w ubiegłym roku skomplikowanej operacji wraca do dawnej formy i nie zwalnia tempa. Jest nie tylko odtwórczynią postaci Stanisławy Filipiny Paleolog, która w 1925 r. organizowała Policję Kobiecą w II Rzeczpospolitej, ale nagłaśnia wiele faktów, dotyczących w ogóle roli kobiet w historii Polski. Rekonstruktorka, pasjonatka dziejów służb policyjnych szczególnie zasłużona jest w Lublinie, Włodawie i właśnie Kazimierzu Dolnym nad Wisłą. W każdym z tych miast prezentowała wystawy, organizowała wydarzenia, inicjowała powstanie trwałych elementów, upamiętniających mało znane fakty z przeszłości. Dzięki jej zaangażowaniu powstała np. Ławeczka Krystyny Krahelskiej we Włodawie. Tak, tej Krystyny Krahelskiej – harcerki, etnografki, poetki, która pozowała do warszawskiego pomnika Syrenki, dłuta Ludwiki Nitschowej, a w latach 1943-1944 pracowała jako pielęgniarka w szpitalu we Włodawie, cały czas działając w konspiracji. „Hej, chłopcy, bagnet na broń” to najbardziej znana jej piosenka. Zginęła drugiego dnia Powstania Warszawskiego, gdy jako sanitariuszka niosła pomoc rannym. Ale to już opowieść na inną okazję...
Wystawa o przedwojennych funkcjonariuszkach stała się pierwszym z cyklu wydarzeń, przygotowanych w Kuncewiczówce o roli Polek, które przecierały szlaki dla innych kobiet w, wydawało by się, typowo męskich sferach życia.
W sobotę 21 lutego br. w Domu Kuncewiczów można było oprócz wystawy o dziewczynach sprzed stu lat zobaczyć również ekspozycję o kobietach w kryminalistyce oraz uczestniczyć w promocji albumu fotograficznego pod takim właśnie tytułem. Krystyna Sobańska-Stępień opowiedziała zebranym o kom. Stanisławie Filipinie Paleolog, a kom. Danuta Kalinowska z CLKP przybliżyła rolę kobiet w polskiej kryminalistyce. Katarzyna Bochyńska-Wojdył, występująca tym razem w replice przedwojennego munduru, uświetniła spotkanie próbką swoich wokalnych możliwości, wprowadzając zebranych w muzyczne klimaty międzywojnia.
Album „Kobiety w kryminalistyce”, wydany przez CLKP obrazuje dawne i współczesne oblicze służby w laboratorium kryminalistycznym. Dyrektor Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji insp. Iwona Marciniak-Krawczyk tak pisze w słowie wstępnym do książki: „Sto lat kobiet w Policji to nie tylko jubileusz – to historia nieustannego przekraczania granic. To setki twarzy pochylonych nad mikroskopem, tysiące godzin badań, niezliczone odkrycia, które złożyły się na obraz profesjonalizmu i oddania. Niech te fotografie staną się hołdem dla wszystkich kobiet, które budowały i wciąż budują polską kryminalistykę – w przeszłości, dziś i w przyszłości. Dla tych, które wierzą, że prawda, nawet ukryta, zawsze czeka, by ją odnaleźć.”
Tekst: Paweł Ostaszewski / Wydział Edukacji Historycznej Gabinetu KGP
Zdjęcia: Mieczysława Łazorek i Janusz Tajchert
