Aktualności

Losy przedwojennych policjantów

Data publikacji 28.04.2026

Pod patronatem Komendanta Głównego Policji 28 kwietnia 2026 r. odbyła się konferencja naukowa przybliżająca wojenne i powojenne dzieje policjantów II Rzeczpospolitej. Miejscem sympozjum była siedziba Wydziału Edukacji Historycznej Gabinetu Komendanta Głównego Policji w Warszawie.

Ogólnopolska Konferencja Naukowa pn. „Wojenne i powojenne losy funkcjonariuszy Policji Państwowej i Policji Województwa Śląskiego” została przygotowana przez Wydział Edukacji Historycznej Gabinetu Komendanta Głównego Policji oraz Instytut Nauk Społecznych Wydziału Bezpieczeństwa i Nauk Prawnych Akademii Policji w Szczytnie. Obrady zorganizowano w Sali im. Państwowego Korpusu Bezpieczeństwa, która może pomieścić sto osób, aby jednak umożliwić udział w spotkaniu jak najszerszej grupie chętnych konferencja była transmitowana przez policyjny system „Polycom”.

Uczestników naukowego spotkania powitał Zastępca Komendanta Głównego Policji nadinsp. dr Rafał Kochańczyk. Bardzo się cieszę, że ta konferencja doszła do skutki. Gratuluję pomysłu i dziękuję za przygotowanie konferencji – zwrócił się do zebranych nadinsp. Rafał Kochańczyk – Warto historię czytać, warto ją badać, sprawdzać, ponieważ, jak padło to już w kuluarach, historia to ludzie, a ludzie są najważniejsi. Należy się wielki szacunek policjantom, którzy służyli w tamtych odległych, ciężkich czasach. Ci, którzy przeżyli próbowali wrócić do normalnego życia. Ich losy były różne. Jeżeli chodzi o Śląsk musieli utajniać swoją przedwojenną profesję, ponieważ byli prześladowani.

Generał Rafał Kochańczyk nawiązawszy do obchodzonego w tym roku stulecia sportu w polskiej Policji podkreślił, że właśnie z Policji Województwa Śląskiego wywodziła się silna ekipa policyjnych sportowców, zwłaszcza w takich dyscyplinach jak: szermierka czy boks, która reprezentowała Polskę na igrzyskach olimpijskich okresu dwudziestolecia międzywojennego.

Rolę moderatora wszystkich paneli konferencji przyjął na siebie profesor Uniwersytetu Kaliskiego im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego  dr hab. Piotr Gołdyn. Zebrani mogli wysłuchać m.in. wykładów: prof. dr hab. Macieja Franza z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu o Policji Państwowej w Wilnie w pierwszych tygodniach września 1939 r., Krzysztofa Drozdowskiego z Uniwersytetu w Siedlcach o policjantach internowanych w 1939 r. na Węgrzech i w Rumunii, dr. Tomasza Szczepańskiego z Muzeum Katyńskiego w Warszawie o policjantach zamordowanych w ZSRS w 1940 r. czy Grażyny Szkonter, prezes Świętokrzyskiego Stowarzyszenia „Rodzina Policyjna 1939 r.” w Kielcach o udziale przedwojennych policjantów w walkach Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie podczas II wojny światowej. Profesor Akademii Policji w Szczytnie dr hab. Adam Ostanek przygotował referat pt. „Pozostali na posterunku”. Możliwości badawcze w przedmiocie odtwarzania losów policjantów pozostałych na Kresach Wschodnich po 17 września 1939 roku”. Profesor APol. w Szczytnie dr hab. Piotr Kardela wygłosił prelekcję pt. „Powojenne losy funkcjonariuszy Policji Województwa Śląskiego – żołnierzy PSZ i AK w czasie II wojny światowej”, a Marek Gajewski z Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku przybliżył dzieje członków białostockich struktur Państwowego Korpusu Bezpieczeństwa w latach 1939 – 1956. Z kolei Komendant Miejski Policji w Rudzie Śląskiej insp. dr Piotr Uwijała wystąpił z odczytem pt. „Losy funkcjonariuszy PP i PWŚl. po zakończeniu II wojny światowej”.

W podsumowaniu każdego z trzech paneli odbywała się dyskusja, która pozwalała poszerzyć ramy zaprezentowanych wykładów i uszczegółowić kwestie interesujące słuchaczy.

Na sali oprócz przedstawicieli kierownictwa Policji, reprezentantów autonomicznych służb policyjnych, szkół Policji, prezesów stowarzyszeń „Rodzin Policyjnych 1939 r.”, fundacji i organizacji działających w środowisku policyjnym, luminarzy świata nauki znaleźli się także słuchacze z Centrum Szkolenia Policji w Legionowie, dla których była to niezapomniana lekcja historii formacji, w jakiej podjęli służbę. 

Tekst: Paweł Ostaszewski / Wydział Edukacji Historycznej Gabinetu KGP
Zdjęcia: podkom. Katarzyna Król / Wydział Edukacji Historycznej Gabinetu KGP 

Powrót na górę strony