Ryszard Siwiec, tragiczny bohater naszych czasów
W dniu 7 września br. w sąsiedztwie Stadionu Narodowego uczczono pamięć bohatera, który dokonał samospalenia w akcie protestu przeciwko zbrojnej interwencji państw komunistycznych w Czechosłowacji w 1968 roku. Pamięć o Ryszardzie Siwcu jest kultywowana nie tylko w Polsce, ale także w Czechach i na Słowacji.
Ryszard Siwiec urodził się w Dębicy w 1909 roku. W młodości studiował na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Pracował jako urzędnik we Lwowie oraz w Przemyślu. W czasie II wojny światowej był żołnierzem Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej. Głęboko przywiązany do idei wolności, niepodległości i prawdy, nie godził się na narzucony Polsce system komunistyczny. Konsekwentnie sprzeciwiał się jego działaniom, szczególnie po wydarzeniach Marca 1968 roku, kiedy to przygotowywał i rozpowszechniał ulotki o tematyce antykomunistycznej. Podpisywał się pseudonimem „Jan Polak”.
20 sierpnia 1968 roku, rozpoczęła się inwazja wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację, co stało się to impulsem do jego protestu przeciwko udziałowi Wojska Polskiego w tej interwencji. Ryszard Siwiec postanowił dokonać dramatycznego aktu samospalenia. Sporządził testament oraz nagrał na taśmie magnetofonowej swój antykomunistyczny manifest.
8 września 1968 roku, na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie, odbywały się Centralne Dożynki w których udział wzięło około 100 tysięcy widzów oraz przedstawiciele najwyższych władz PRL. Wśród widzów był także Ryszard Siwiec, który na widowni stadionu dokonał aktu samospalenia. Zmarł 12 września w wyniku odniesionych ran w Szpitalu Praskim w Warszawie.
W czasach PRL, tego rodzaju czyn, władze uważały za skrajnie niebezpieczny dla systemu i starały się go wyciszyć. Pamięć o tym bezprecedensowym akcie odwagi przywrócona została do świadomości społeczeństwa Polskiego wraz z upadkiem komunizmu.
5 maja 2012 roku, w sąsiedztwie nieistniejącego już Stadionu Dziesięciolecia, odsłonięto pomnik poświęcony Ryszardowi Siwcowi.
W przeddzień 58 rocznicy tego bohaterskiego aktu Ryszarda Siwca, odbyła się uroczystość, w której uczestniczyli m.in. przedstawiciele Prezydenta Polski, Instytutu Pamięci Narodowej, Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, a także ambasadorzy Czech i Słowacji.
Wśród obecnych byli obecni także przedstawiciele Komendy Głównej Policji oraz Komendy Stołecznej Policji.
Punktem kulminacyjnym uroczystości było złożenie kwiatów pod pomnikiem upamiętniającym Ryszarda Siwca, którego postawa pozostaje świadectwem sprzeciwu wobec zniewolenia, oraz jest przypomnieniem, że wolność, prawda i prawo narodów do samostanowienia są wartościami, o które trzeba dbać i za wszelką cenę chronić.
Tekst i zdjęcia Karol Karasiewicz, Wydział Edukacji Historycznej Gabinetu Komendanta Głównego Policji.
