Pierwsza rocznica kanonizacji Świętych Męczenników Katyńskich
16 września 2025 r. kanonizowano prawosławnych kapelanów, którzy zostali zamordowani w Zbrodni Katyńskiej. Trzech znamy z imienia i nazwiska, reszta została ogłoszona świętymi jako anonimowi męczennicy – cierpiętnicy katyńscy.
Uroczystość kanonizacji odbyła się w Cerkwi św. Sofii Mądrości Bożej w Warszawie, rocznicowe obchody zorganizowano natomiast w Cerkwi Katedralnej pw. św. Jerzego Zwycięzcy na terenie Prawosławnego Ordynariatu Wojska Polskiego na stołecznym Okęciu.
17 września 2026 r. zgromadzili się tutaj wszyscy, którzy chcieli oddać hołd ofiarom Zbrodni Katyńskiej, zamordowanym wiosną 1940 r. w Związku Radzieckim. Szefa polskiej Policji gen. insp. Marka Boronia reprezentował Dyrektor Gabinetu Komendanta Głównego Policji insp. Michał Zugaj, któremu towarzyszyli: Dyrektor Biura Międzynarodowej Współpracy Policji KGP insp. Ireneusz Sieńko i Naczelnik Wydziału Edukacji Historycznej Gabinetu Komendanta Głównego Policji mł. insp. Marcin Lasota. W imieniu Komendanta Stołecznego Policji insp. Krzysztofa Ogrońskiego w uroczystości uczestniczył jego zastępca insp. Robert Frąckowiak.
Boską Liturgię odprawił, w asyście kapelanów Wojska Polskiego, Policji i Służby Więziennej, JE abp Jerzy (Pańkowski) prawosławny ordynariusz wojskowy, Delegat Świętego Soboru Biskupów Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego ds. Duszpasterstwa Służb Mundurowych.
- Minął rok od niezwykle ważnego wydarzenia, jakim była kanonizacja prawosławnych kapelanów – ppłk. Szymona Fedorońko, mjr. Wiktora Romanowskiego, kpt. Włodzimierza Ochaba oraz wielu innych cierpiętników, których ogólnie określamy mianem „męczenników katyńskich” – przypomniał w homilii abp Jerzy. – Upływ czasu, co prawda, jest udziałem tylko ludzi żyjących w doczesnym świecie. Ci, którzy odeszli, a lepiej powiedzieć – „zasnęli w Panu” – żyją poza ziemskim wymiarem czasoprzestrzeni.
Jego Ekscelencja podkreślił, że świętym może zostać tylko ten, kto dostrzegł w sobie grzech, nie w innych ludziach, ale właśnie w sobie. Przy czym kanonizacja to tylko kościelne uznanie i potwierdzenie faktu świętości, które samo w sobie nikogo świętym nie czyni, gdyż święci już umierają w świętości i pozostają świętymi, nawet jeżeli kościół nigdy ich nie kanonizuje. Nikt bowiem nie zostaje świętym po śmierci.
Właśnie dlatego oprócz trzech znanych z imienia i nazwiska kapelanów prawosławnych cerkiew ogłosiła świętość anonimowych męczenników, których dane w przyszłości być może zostaną poznane. Przy czym kanonizowani rok temu nie zostali ogłoszeni świętymi tylko dlatego, że zginęli śmiercią męczeńską, ale przede wszystkim z powodu ich doczesnego życia i zachowania w obliczu śmierci.
Przypomnijmy, że trzej znani święci prawosławni męczennicy katyńscy to: ks. ppłk (awansowany pośmiertnie na pułkownika) Szymon Fedorońko – naczelny kapelan wyznania prawosławnego Wojska Polskiego, zamordowany w Katyniu ks. mjr (pośmiertnie awansowany na stopień podpułkownika) Wiktor Romanowski – kapelan wojskowy i Policji Państwowej, zastrzelony w Kalininie (wcześniej i obecnie Twer), wrzucony do dołów śmierci w Miednoje oraz ks. kpt. (pośmiertnie major) Włodzimierz Ochab, kapelan wojskowy i więziennictwa, zamordowany w Kalininie, spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym w Miednoje.
Podczas uroczystości Dyrektor Muzeum Wojska Polskiego Bogusław Pacek wraz z Kierownikiem Muzeum Katyńskiego Sebastianem Karwatem przekazali na ręce JE abp. Jerzego kapsułę z ziemią, pobraną z Polskiego Cmentarza Wojennego w Katyniu oraz innych miejsc kaźni Polaków w ZSRS, która znajdzie godne miejsce w siedzibie ordynariatu.
Na zakończenie odmówiono modlitwę ekumeniczną, w której uczestniczyli: ks. kan. płk Kryspin Rak wikariusz generalny, zastępca Biskupa Polowego Wojska Polskiego oraz ks. ppłk Tomasz Wigłasz z Ewangelickiego Duszpasterstwa Wojskowego. O oprawę muzyczną uroczystości zadbał chór pod dyrekcją ks. płk. Łukasza Goduna.
Tekst: Paweł Ostaszewski / Wydział Edukacji Historycznej Gabinetu KGP
Zdjęcia: kom. Katarzyna Król / Wydział Edukacji Historycznej Gabinetu KGP
