Elita Narodu - AktualnościHistoria i Tradycja

17 września 1939 r. to jedna z najtragiczniejszych dat w historii Polski. Nad ranem w granice II Rzeczpospolitej wkroczyły wojska sowieckie, zgromadziwszy wcześniej jeszcze większe siły niż III Rzesza Niemiecka, która zaatakowała Polskę 1 września. Był to początek II wojny światowej, która przeorała cały glob, przynosząc narodom naszej części Europy sowieckie zniewolenie na następne pół wieku. Koniec przedwojennego świata był też zagładą ówczesnych elit, oficerów Wojska Polskiego, ale także funkcjonariuszy Policji Państwowej i Policji Województwa Śląskiego. Nigdy dość przypominania, że Sowieci do obozów NKWD wysyłali tylko oficerów Wojska Polskiego, niższe korpusy zwalniając z niewoli, natomiast w stosunku do policjantów II Rzeczpospolitej przyjęli zasadę, że zatrzymują i zamykają w specjalnych lagrach każdego funkcjonariusza – posterunkowego, przodownika, komisarza czy inspektora. I nie chodzi tutaj o licytowanie ofiar poszczególnych służb, ale o fakt historyczny, o którym warto pamiętać. Polscy policjanci, niezależnie od szarży, tratowani byli jak „niereformowalni” wrogowie władzy komunistycznej. Okazali się odporni na sowiecką indoktrynację i próby przeciągnięcia na stronę ZSRS. Policjanci często byli wcześniej żołnierzami, walczyli w 1920 r. z bolszewikami, a przede wszystkim mieli patriotyczne i propaństwowe nastawienie, których nie mogła złamać naiwna komunistyczna propaganda.

17 września 1939 r. przyniósł Polsce zniewolenie, masowe mordy, także jeńców, wielkie deportacje ludności na Syberię i okupację ponad połowy terytorium II Rzeczpospolitej. Pół roku później w ZSRS wymordowano polskich jeńców wojennych i Polaków przetrzymywanych w więzieniach. Od miejsca pierwszych odkrytych grobów mord ten nazywany jest Zbrodnią Katyńską, ale obejmuje także inne obozy i miejsca kaźni Polaków, w tym największą policyjną nekropolię na świecie – cmentarz w Miednoje, gdzie leży ponad 6 tysięcy polskich policjantów. 17 września 1939 r. w konsekwencji przyniósł Polsce okupację sowiecką i narzucenie komunistycznych rządów na 50 lat.

Wystawa „Elita Narodu”, jak wskazuje już jej podtytuł, traktuje jedynie o oficerach WP, i to tych odnalezionych jeszcze w 1943 r. w Katyniu. Policjanci II RP zgrupowani byli głównie w obozie specjalnym NKWD w Ostaszkowie, a oficerów WP odnalezionych w Katyniu przetrzymywano w obozie w Kozielsku.

Wystawę „Elita Narodu. Oficerowie rezerwy Wojska Polskiego w katyńskich dołach śmierci” przygotowały: Centralna Biblioteka Wojskowa im. Marszałka Józefa Piłsudskiego oraz Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Ekspozycja pokazuje, że zamordowani oficerowie WP, zmobilizowani w 1939 r. należeli do  wielu opiniotwórczych środowisk II Rzeczpospolitej. Byli wśród nich: lekarze, naukowcy, prawnicy, urzędnicy, nauczyciele, inżynierowie, reprezentanci świata kultury, a także duchowni.

Wystawę otworzyli: Dyrektor Muzeum Wojska Polskiego prof. dr hab. Bogusław Pacek, Dyrektor Centralnej Biblioteki Wojskowej dr Jan Tarczyński i Prezes Federacji Rodzin Katyńskich Izabella Sariusz-Skąpska. Inaugurację plenerowej ekspozycji, prezentowanej przed głównym wejściem do gmachu Muzeum Wojska Polskiego, uświetnił występ Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego. Policję reprezentowali: Naczelnik Wydziału Edukacji Historycznej Gabinetu Komendanta Głównego Policji mł. insp. Marcin Lasota oraz Naczelnik Gabinetu Komendanta Stołecznego Policji mł. insp. Marek Łukasik.

Wernisaż wystawy wpisał się w program III Uroczystego Apelu „Na Straży Pamięci”, upamiętniającego sowiecką agresję z 1939 r., który zorganizowały: Muzeum Wojska Polskiego, jego oddział – Muzeum Katyńskie, Centralna Biblioteka Wojskowa oraz Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Ekspozycję będzie można podziwiać na warszawskiej Cytadeli do 18 października br.

Tekst: Paweł Ostaszewski / Wydział Edukacji Historycznej Gabinet KGP
Zdjęcia: Karol Karasiewicz / Wydział Edukacji Historycznej Gabinet KGP