Święto Guardia Civil - AktualnościHistoria i Tradycja

W Hiszpanii, 12 października przypada święto Matki Boskiej na Kolumnie - Virgen del Pilar, którą Hiszpanie czczą tak jak Polacy Madonnę Jasnogórską. Od 1913 r. Virgen de Pilar jest patronką Guardia Civil.

W Hiszpanii służby porządkowe i bezpieczeństwa tworzy kilka formacji, które działają na szczeblach krajowym, regionalnych oraz lokalnych.

Do organizacji krajowych należą Policía Nacional (Policja Narodowa) oraz Guardia Civil (Gwardia Cywilna). W niektórych miastach funkcjonuje Policía Local (policja lokalna) albo Guardia Urbana (straż miejska). 

Niektóre regiony autonomiczne mają swoje służby porządkowe. W Katalonii porządku pilnuje Mossos d'Esquadra, w Kraju Basków Ertzaintza, w Nawarze Policía Foral. Osobna formacja porządkowa działa na Wyspach Kanaryjskich.

Co do podziału kompetencji to Policía Nacional pilnuje porządku w dużych miastach oraz w stolicach prowincji, odpowiada za bezpieczeństwo ogólne oraz zwalcza przestępczość zorganizowaną. Zajmuje się również kontrolą paszportową i graniczną na lotniskach.

Guardia Civil to formacja porządkowa o charakterze paramilitarnym. Działa na obszarach wiejskich, zapewniając porządek na terenach rzadziej zaludnionych. Kontroluje autostrady, ochrania granice państwa, ale także zwalcza przestępczość zorganizowaną, prowadzi walkę z terroryzmem i handlem narkotykami. Zajmuje się również ochroną środowiska.

Charakterystycznym elementem umundurowania noszonym w codziennej służbie, jest nakrycie głowy zwane tricon koloru czarnego, wykonywane z korka i skóry.

Za wypełnianie poszczególne zadań ogólnych i szczegółowych odpowiada szereg wyspecjalizowanych jednostek Guardia Civil, między innymi takich jak:
•    SAER, Servicio Aéreo - Służba Powietrzna,
•    SEMAR, Servicio Marítimo - Służba Morska,
•    GREIM, Grupos de Rescate e Intervención en Montaña - Servicio de Montaña - Służba Górska,
•    UEI, Unidad Especial de Intervención - Specjalna Jednostka Interwencyjna,
•    GAR, Grupo de Acción Rápida - Jednostka Szybkiego Reagowania,
•    GEAS, Grupo Especial de Actividades Subacuáticas - Specjalna Grupa Działań Podwodnych,
•    UAR, Unidad de Acción Rural - Wiejskie Jednostki Bezpieczeństwa,
•    Esquadrón de Caballerìa - Szwadron Kawalerii,
•    Servicio de Policia Judicial - Policja Sądowa,
•    SEPRONA, Servicio de Protección de la Naturaleza - Służba Ochrony Środowiska Naturalnego, 
•    Agrupación de Tráfico - Ruch Drogowy,
•    Servicio Cinológico - Służba Kynologiczna,
•    SIGC, Servicio de Informacion de la Guardia Civil - Służba Wywiadowcza,
•    TEDAX, Servicio Desactivación de Explosivos y NRBQ - Grupy Specjalistyczne ds. Rozbrajania Materiałów Wybuchowych.

Historia Guardia Civil zaczęła się 28 marca 1844 r., kiedy to Dekretem Królewskim utworzono „specjalny korpus sił zbrojnych piechoty i kawalerii” pod nadzorem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Królestwa Hiszpanii. Jego zadaniem miało być zwalczanie szerzącej się pospolitej przestępczości oraz bandytyzmu panującego w okresie panowania króla Ferdynanda VII. Za twórcę Guardia Civil uznaje się marszałka Francisco Javier Girón y Ezpeleta, 2. księcia Ahumada. 

20 grudnia 1845 r. książę Ahumada wydał „Cartilla del Guardia Civil”. Dokument uważany jest za podstawę obecnego Regulaminu Służby Gwardii Cywilnej.

Z wielu faktów tworzących historię Guardia Civil, warto przypomnieć, że początek motoryzacji Guardia Civil przypada na maj 1922 r. kiedy to utworzono el Parque de Máquinas de Locomoción – Park Samochodowy. Guardia Civil początkowo dysponowała dwoma autobusami, jednym furgonem, siedmioma lekkimi wagonami i dwoma motocyklami. W 1922 r. utworzono własną służbę radiotelegraficzną, 1 sierpnia tego roku odbyła się pierwsza transmisja.
Od 1988 r. kobiety mogą pełnić służbę wojskową, co znaczy że mogą wstępować w szeregi Guardia Civil.

Za poświęcenie, męstwo i odwagę, za „niezliczone bezinteresowne, humanitarne i bohaterskie czyny oraz zaangażowanie świadczone w pożarach, powodziach i ratowaniu rozbitków”, na mocy Dekretu Królewskiego z 4 października 1929 r., Gwardia Cywilna została odznaczona La Gran Cruz de la Orden Civil de Beneficencia (Wielkim Krzyżem Cywilnego Orderu Dobroczynności).

W związku z dzisiejszym świętem Guardia Civil (możemy je porównać do naszego święta Policji z 24 lipca), w salach wystawowych Wydziału Edukacji Historycznej Gabinetu Komendant Głównego Policji prezentujemy umundurowanie oraz zdjęcia obrazujące codzienną służbę jednej z najważniejszych hiszpańskich służb porządkowych.
Mundury trafiły do zbiorów historycznych Komendy Głównej Policji dzięki Comendante Guardia Civil - Esther Sevilla Navarro. Museo de Guardia Civil w Madrycie udostępniło też wiele interesujących zdjęć, pokazujących zarówno historię jak i codzienną służbę formacji.

Koleżankom i kolegom z Guardia Civil gratulujemy kolejnej rocznicy i życzymy spokojnej oraz owocnej służby. 

Tekst: Karol Karasiewicz / Wydział Edukacji Historycznej Gabinetu Komendanta Głównego Policji
Materiały i zdjęcia dzięki uprzejmości Museo de Guardia Civil.