Z kart historii

Policjanci w walce i służbie w Powstaniu Warszawskim. Dzień 3

Data publikacji 03.08.2026

W ramach obchodów 82. rocznicy Powstania Warszawskiego prezentujemy cykl reportaży poświęconych funkcjonariuszom Policji Państwowej. Aby przywrócić pamięć o losach cichych bohaterów, przybliżymy ich historie, niezłomne postawy oraz służbę w konspiracji.

Dnia 3 sierpnia dowództwo Milicji Socjalistycznej podporządkowało się rozkazom AK. Od tej chwili ich oddziały weszły do akcji bojowej na odcinku ul. Leszno i Przejazd. Zadania taktyczne kpt. Gnat początkowo otrzymał od mjr. Sienkiewicza, a później mjr. Sosny. Dotychczasowe spory i zatargi w łonie dowództwa Milicji Socjalistycznej zostały w ten sposób zażegnane. (…) Mimo wzmożonego ognia i nalotów nieprzyjacielskich chęć walki aż do zwycięstwa była zdumiewająca. Nikt nie myślał o kapitulacji. Ten, który by ją propagował, uważany byłby za wroga Polski i współpracującego z okupantem.

Lucjan Fajer, Żołnierze Starówki. Dziennik bojowy kpt. Ognistego, Warszawa 1957.

Adamczyk Franciszek – pseud. „Artur”, urodził się 24 grudnia 1907 r. w Warszawie, syn Franciszka i Zofii Stanisławy z domu Łejzerowicz. Po ukończeniu szkoły powszechnej wstąpił na praktykę piekarską, uzyskując dyplom czeladnika w wieku 21 lat. Następnie został powołany do odbycia czynnej służby wojskowej w 9 Pułku Artylerii Polowej w Białej Podlaskiej, gdzie ukończył szkołę bombardierską. W roku 1931 został przeniesiony do rezerwy w stopniu plutonowego, a od sierpnia wstąpił  do szkoły policyjnej w Mostach Wielkich. Po ukończeniu szkoły otrzymał przydział do służby w powiecie rudeckim w woj. lwowskim, gdzie  pełnił służbę aż do roku 1939. Po wybuchu II wojny światowej brał czynny udział w walkach pod Lwowem, skąd dostał się do obozu niemieckiego, gdzie przebywał siedem miesięcy. Następnie został zwolniony, ponieważ władze niemieckie zmusiły go do zgłoszenia się do Komendy Policji Polskiej Generalnego Gubernatorstwa, skąd został wysłany na kurs dezynfektorów przy ul. Okocimskiej w Warszawie. Po ukończeniu kursu pracował w ośrodkach zdrowia w Warszawie, które były pod kontrolą dr. Banasiuka - naczelnego lekarza Policji Polskiej. W czasie Powstania Warszawskiego, jako ochotnik, w stopniu kaprala walczył w szeregach Armii Krajowej - Grupa „Północ” - zgrupowanie „Sienkiewicz”, a następnie odcinek „Kuba”-„Sosna” - batalion „Gozdawa” - 5. Kompania. Brał czynny udział w ciężkich walkach na Starym Mieście, gdzie został dwukrotnie ranny. Na skutek odniesionych ran został ewakuowany poza Warszawę do Łowicza, gdzie po wyleczeniu podjął pracę w piekarni przy ul. Piłsudskiego (aż do czasu oswobodzenia przez wojska radzieckie). Następnie wrócił do wolnej Warszawy i rozpoczął pracę w piekarni przy ul. Zakroczymskiej.

opr. Małgorzata Ewa Rosen gł. specjalista WEH GKGP

Źródło: AAN, Akta byłych funkcjonariuszy Policji Państwowej, Straży Więziennej, Korpusu Ochrony Pogranicza i Straży Granicznej; https://www.1944.pl/powstancze-biogramy;

Powrót na górę strony