Policjanci w walce i służbie w Powstaniu Warszawskim. Dzień 7
W dniu 7 sierpnia batalion im. Czarnieckiego został przemianowany na „Zgrupowanie XII – Pododcinek kpt. Gozdawy”. Zgrupowanie XII otrzymało do obrony następujące reduty: Ratusz, Kanoniczki, Bank Polski, Długa-Bielańska, Senatorska-Miodowa. Nadto rozkazem nr 15 dodatkowo powierzono kpt. Gozdawie do obrony nowy rejon w granicach: Tłomackie, Leszno, Przejazd do Pałacu Mostowskich włącznie, pod nazwą: reduta Przejazd-Leszno. (…) Na Starym Mieście zaczęło ukazywać się codzienne pismo „W walce”, w którym zamieszczano zwięzłe wiadomości z działań bojowych.
Lucjan Fajer, Żołnierze Starówki. Dziennik bojowy kpt. Ognistego, Warszawa 1957.
Kpt. Lucjan Wincenty Fajer – pseud. „Ognisty”, urodził się 09.02.1904 r. w Kawodrzy Dolnej k. Częstochowy, syn Józefa i Joanny. Po otrzymaniu świadectwa dojrzałości w 1927 r. został powołany do służby w Wojsku Polskim. Skierowano go do Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 7 w Śremie pod Poznaniem, którą ukończył w kwietniu 1928 r. Dnia
1 lipca 1929 r. przeniósł się do Warszawy i rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego i następnie na Wolnej Wszechnicy Polskiej. Wkrótce rozpoczął pracę
w Laboratorium Ekspertyz Pisma i Fałszerstwa przy Komendzie Głównej Policji Państwowej, gdzie pracował do 1 września 1939 r. W latach 1938/1939 ukończył roczną Szkołę Oficerską PP w Warszawie. Po wybuchu II wojny światowej wyjechał na front i walczył w grupie gen. Franciszka Kleeberga. Następnie powrócił do Warszawy i z kolegami utworzył podziemną organizację - Związek Powstańców Narodowych. Nie przerywając pracy w konspiracji zgłosił się do służby w Komendzie Policji Polskiej GG. Na stanowisku referenta remontów budynków zajmowanych przez komisariaty Policji na terenie Warszawy dotrwał do Powstania Warszawskiego. Zgodnie z relacją kpt. Fajera konspiracyjne nasłuchy radiowe przez okres 2 lat odbywały się na strychu gmachu Komendy Policji Polskiej, przy ul. Krakowskie Przedmieście 1. Również broń konspiracyjna przechowywana była w budynkach policyjnych. Kpt. „Ognisty” brał udział w Powstaniu jako dowódca batalionu im. Czarnieckiego i zastępca dowódcy batalionu „Gozdawa” zgrupowanie „Sosna”. Szlak bojowy: Stare Miasto - kanały - Śródmieście Północ. W dniu 02.08.1944 r. wraz ze swoimi żołnierzami uczestniczył
w zdobyciu kompleksu Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych, atakując od strony ul. Zakroczymskiej. Powstańcy poprzez ogrody i posesje domów podczołgali się i butelkami
z benzyną zapalili samochody, a następnie rzucili kilka granatów. Zdobyli wówczas pierwszych jeńców z PWPW. (…) Zdobycie Wytwórni i Sadów Apelacyjnych było przyjęte z wielkim entuzjazmem przez ludność Starówki. W ciągu kolejnych tygodni kpt. Fajer organizował obronę pododcinków bojowych powierzonych batalionowi kpt. „Gozdawy” na terenie Starego Miasta. Został ranny 19.09.1944 r. Podczas Powstania został odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy - rozkaz Dowódcy AK nr 526 z 28.08.1944 r. nr krzyża 12419. Po upadku Powstania dostał się do niemieckiej niewoli w obozie Lamsdorf i następnie w Oflagu VII A Murnau. Po wyzwoleniu obozu 29.04.1945 r. przez wojska amerykańskie, wyjechał najpierw do Paryża. Do kraju powrócił w styczniu 1946 r. i zamieszkał w Łodzi. W 1957 r. ogłosił swoje powstańcze wspomnienia w książce pt. „Żołnierze Starówki: Dziennik bojowy kpt. Ognistego”.
opr. Małgorzata Ewa Rosen
gł. specjalista WEH GKGP
Źródło: AAN, Akta byłych funkcjonariuszy Policji Państwowej, Straży Więziennej, Korpusu Ochrony Pogranicza i Straży Granicznej, Lucjan Fajer, Żołnierze Starówki. Dziennik bojowy kpt. Ognistego, Warszawa 1957.
