Magdalenka, tu także mordowano policjantów
W 84. rocznicę egzekucji więźniów Pawiaka w Magdalence zorganizowano uroczystości, upamiętniające niemiecką zbrodnię z czasów II wojny światowej. Wśród ponad dwustu zamordowanych w nocy z 27 na 28 maja 1942 r. był co najmniej jeden przedwojenny policjant.
Czczenie kolejnych rocznic ważnych wydarzeń z historii Polski sprawia, że pamięć, budująca patriotyczną tożsamość trwa i pozwala określić przynależność narodową. Zrywy niepodległościowe, powstania narodowe, spektakularne akcje podczas II wojny światowej, przygotowane i przeprowadzone przez konspiracyjne Wojsko Polskie, czyli Armię Krajową, zamachy na oprawców, obrona ludności cywilnej, ale także martyrologia polskich bohaterów, która z jednej strony oddaje hołd ludziom skazanym na zagładę, a z drugiej pokazuje, że Polska o tych, którzy złożyli na jej ołtarzu życie nie zapomina – wszystko to, na przekór współczesnej narracji, dla której liczy się tylko „tu i teraz” należy przypominać. Dlatego piszemy o tym na naszej stronie internetowej, pokazujemy na wystawach, tworzymy filmy, publikowane w internecie, prezentujemy w naszych publikacjach.
Oklepane stwierdzenie, że bez przeszłości nie ma przyszłości mówi też o tym, że przeszłość, a właściwie wiedza o niej, ta prawdziwa, bo niestety żyjemy w czasach tworzenia faktów z minionych lat lub w najlepszym razie ich przeinaczania, rzutuje także na teraźniejszość. Bez rzetelnej wiedzy o historii, także o błędach z dnia wczorajszego jesteśmy skazani na ich powtarzanie jutro.
Egzekucja w Lasach Sękocińskich z 27 na 28 maja 1942 r. to wydarzenie na pierwszy rzut oka jednostkowe. Jednak, gdy zbierze się i postawi obok siebie mordy niemieckie w Palmirach, Lesie Kabackim, Wawrze i wielu innych miejscach okaże się, ze mamy do czynienia z zaplanowaną eksterminacją i nie da się uciec od tych faktów. Podczas II wojny światowej Polacy ginęli masowo z rąk okupantów i byli pierwszymi jej ofiarami, a wokół stolicy Polski powstał tzw. warszawski pierścień śmierci.
Pisaliśmy już o tym szerzej przy okazji filmu „Świtanie”, traktującym o tych wydarzeniach, który można było obejrzeć swego czasu w Sali im. Państwowego Korpusu Bezpieczeństwa w KGP oraz premiery książki „Granatowi z Pawiaka”. Poniżej zamieszczamy linki, gdzie można zapoznać się z treścią materiałów.
Z historycznego obowiązku odnotujmy, że tegoroczne uroczystości upamiętniające mord sprzed 84 lat odbyły się 28 maja 2026 r., tradycyjnie w dwóch lokalizacjach – przed południem w Warszawie na terenie Muzeum Więzienia Pawiak, a po południu w Magdalence, gdzie odprawiono Mszę Świętą w intencji ofiar, odwiedzono groby zamordowanych oraz złożono kwiaty w miejscu straceń. W uroczystościach uczestniczył Naczelnik Wydziału Edukacji Historycznej Gabinetu Komendanta Głównego Policji podinsp. Marcin Lasota. Obecna była również delegacja Warszawskiego Stowarzyszenia Rodzina Policyjna 1939 r., na czele z jego Prezesem Michałem Krzysztofem Wykowskim, którego pradziadek kom. Szymon Wacław Wykowski został zamordowany właśnie w tej egzekucji.
Zainteresowanych szczegółami zapraszamy do lektury:
Tekst: Paweł Ostaszewski / Wydział Edukacji Historycznej Gabinet KGP
Zdjęcia: Karol Karasiewicz / Wydział Edukacji Historycznej Gabinet KGP
